Je tuinkas in de winter gebruiken

De tomaten zijn geoogst, de komkommers zijn op en je tuinkas staat er wat verlaten bij. Zonde, want ook in de winter kan je kas prima dienst doen. Als beschutte plek voor kuipplanten, als winterkeuken voor sla en spinazie, of als beschutte werkplek waar jij in februari alvast je eerste zaadjes zaait. Terwijl het buiten regent en de slakken een rondje over je terras maken. Zo haal je in de winter het beste uit je tuinkas.

Eerst een grote schoonmaakbeurt

Begin met opruimen. Haal oude planten, potten en plantenresten uit de kas. Daarin overwinteren graag schimmels, luizen en ander ongedierte. Gezonde plantenresten mogen op de composthoop, zieke resten liever bij het groenafval.

Maak daarna het glas schoon, aan de binnen- en buitenkant. In de winter is licht schaars, en vuil glas houdt een flink deel daarvan tegen. Gebruik lauw water met een milde zeep en een zachte borstel of spons. Vergeet de hoekjes en de profielen niet, daar verzamelen zich algen en vuil.

• Controleer of er ruitjes los zitten of beschadigd zijn.
• Kijk of de deur en de luchtramen goed sluiten.
• Maak de dakgoot leeg, zodat regenwater goed weg kan.
• Veeg de vloer en de kweektafels schoon.

Wat kun je in de winter in de kas kweken?

Een onverwarmde kas is in de winter geen tropisch paradijs. Het kan er ook vriezen. Maar de kas houdt wind en regen tegen en is overdag vaak een stuk warmer dan buiten. Daardoor kun je er winterharde groenten langer laten groeien.

• Veldsla: een echte winterkampioen. In de nazomer of vroege herfst gezaaid, oogst je hem de hele winter door.
• Winterpostelein: fris, mild en goed bestand tegen kou.
• Spinazie en snijbiet: groeien in de winter langzaam, maar je kunt er geregeld wat blaadjes van plukken.
• Rucola en andere pittige blaadjes: prima geschikt voor een plekje in de kas.
• Kruiden: peterselie, bieslook en tijm in potten houden het in de kas vaak langer vol.

Zaai je nu nog iets, houd er dan rekening mee dat het door het weinige licht langzaam gaat. Dat is normaal. Geef niet te veel water, want in de kou verdampt er weinig. Water geef je het liefst in de ochtend, zodat de planten voor de nacht weer wat zijn opgedroogd. Een kweektafel of kweekschap zorgt dat potten en bakken wat hoger staan, op een lichtere plek. Kijk eens bij de kas-accessoires en de kweektafels.

Kuipplanten laten overwinteren

Veel tuiniers gebruiken de kas in de winter als onderkomen voor kuipplanten. Denk aan olijf, laurier, oleander of citrus. Let wel op: een onverwarmde kas is niet vorstvrij. Bij strenge vorst kan het binnen ook flink vriezen.

• Planten die een beetje vorst verdragen, zoals olijf en laurier, staan in een onverwarmde kas meestal goed beschermd.
• Gevoelige planten zoals citrus hebben vaak een vorstvrije plek nodig. Dan heb je een vorm van verwarming nodig, of zet je ze liever op een koele, lichte plek in huis.
• Zet potten op een plank of op pootjes, niet direct op de koude grond.
• Geef kuipplanten in de winter weinig water. Te natte wortels in de kou gaan sneller rotten dan te droge.

Hang een thermometer in je kas, het liefst een min-max-thermometer. Dan weet je precies hoe koud het 's nachts is geworden. Bij de buitenthermometers vind je verschillende modellen.

Isoleren en ventileren

Wil je de kas net wat warmer houden? Dan kun je de binnenkant van het glas bekleden met noppenfolie. Dat houdt een deel van de warmte vast, maar laat nog genoeg licht door. Laat wel de luchtramen vrij. Op koude nachten kun je gevoelige planten ook extra afdekken met vliesdoek.

Isoleren is goed, maar ventileren is net zo belangrijk. In een dichte kas wordt het snel vochtig, en vocht is precies waar schimmels op wachten. Zet op zonnige, droge dagen de deur of een luchtraam even open. Doe hem tegen de avond weer dicht, zodat de warmte van overdag binnen blijft.

Sneeuw, storm en de voorbereiding op het voorjaar

Valt er een flink pak sneeuw? Veeg het dak dan voorzichtig schoon met een zachte bezem. Een dikke laag natte sneeuw is zwaar en houdt bovendien al het licht tegen. Controleer na een storm even of alles nog heel is. Een losse ruit kun je beter meteen vastzetten, voordat de wind hem meeneemt naar de tuin van de buurman.

En dan, vanaf eind januari, begint het weer te kriebelen. In de kas kun je dan de eerste zaaisels starten, zoals tomaten, paprika en sla. Zaaibakken en ander kweekmateriaal vind je bij de kweekbenodigdheden. Droom je nog van een eigen kas, of van een grotere? Neem in de winter rustig de tijd om de tuinkassen te bekijken en te bedenken wat er in jouw tuin past. Zo staat je kas het hele jaar vol leven.